Gramatyka na Egzamin Ósmoklasisty — Co Musisz Umieć

Gramatyka to fundament egzaminu z angielskiego. Nie pojawia się jako osobna część, ale przenika wszystkie zadania — od rozumienia ze słuchu po wypowiedź pisemną. Dobra wiadomość? Lista zagadnień jest ograniczona i da się ją opanować.

W tym artykule znajdziesz pełną listę tematów gramatycznych z podziałem na priorytety, przykładami i wskazówkami, jak je ćwiczyć.

Czasy — absolutna podstawa

Czasy angielskie to najważniejszy element gramatyki na egzaminie. Musisz nie tylko znać reguły, ale też czuć, kiedy którego czasu użyć.

Present Simple — czas teraźniejszy prosty

Kiedy: Czynności regularne, nawyki, fakty, rozkłady jazdy.

Forma	Przykład
Twierdzenie	She plays tennis every Saturday.
Przeczenie	I don't like spiders.
Pytanie	Do you speak English?

Uwaga na egzaminie: Pamiętaj o końcówce -s/-es w trzeciej osobie: he goes, she watches, it rains.

Present Continuous — czas teraźniejszy ciągły

Kiedy: Czynności trwające w momencie mówienia, tymczasowe sytuacje, zaplanowana przyszłość.

Forma	Przykład
Twierdzenie	They are watching a film now.
Przeczenie	He isn't studying at the moment.
Pytanie	Are you coming to the party tonight?

Pułapka egzaminacyjna: Stative verbs (czasowniki stanu) nie występują w Continuous: I know (nie I'm knowing), I love (nie I'm loving).

Past Simple — czas przeszły prosty

Kiedy: Czynności zakończone w przeszłości, z określonym czasem.

Kluczowe: Musisz znać czasowniki nieregularne! Na egzaminie pojawiają się najczęściej:

Bezokolicznik	Past Simple	Znaczenie
go	went	iść
see	saw	widzieć
buy	bought	kupić
make	made	robić
take	took	brać
give	gave	dawać
come	came	przychodzić
think	thought	myśleć
get	got	dostać
know	knew	wiedzieć
say	said	mówić
tell	told	powiedzieć
find	found	znaleźć
write	wrote	pisać
read	read	czytać

Wskazówka: Ucz się czasowników nieregularnych w kontekście zdań, nie jako suchą listę. Tabelka to start, ale prawdziwa nauka to używanie ich w praktyce.

Present Perfect — czas teraźniejszy dokonany

Kiedy: Doświadczenia życiowe, czynności z przeszłości mające związek z teraźniejszością.

Słowa-sygnały	Przykład
ever / never	Have you ever been to London?
already / yet	I've already done my homework.
just	She's just arrived.
since / for	We've lived here for 5 years.

Na egzaminie: Najczęściej pojawia się w zadaniach na reagowanie językowe i w tekstach do czytania. Rzadziej w wypowiedzi pisemnej (używaj go, jeśli pasuje — zdobędziesz punkty za bogactwo języka).

Future — sposoby wyrażania przyszłości

Forma	Kiedy	Przykład
will	Spontaniczne decyzje, przewidywania	I think it will rain tomorrow.
going to	Plany, zamiary, oczywiste przewidywania	I**'m going to** visit my grandma this weekend.
Present Continuous	Zaplanowane wydarzenia	We**'re meeting** at 6 o'clock.

Konstrukcje gramatyczne

Stopniowanie przymiotników

Typ	Reguła	Przykład
Krótkie (1 sylaba)	+ -er / -est	tall → taller → the tallest
Długie (2+ sylaby)	more / the most	expensive → more expensive → the most expensive
Nieregularne	Trzeba zapamiętać	good → better → the best
		bad → worse → the worst

Częsty błąd: more better, most biggest — nigdy nie łącz „more" z „-er"!

There is / There are

• There is + rzeczownik w liczbie pojedynczej: There is a book on the table.
• There are + rzeczownik w liczbie mnogiej: There are many students in the class.

Zaimki

Typ	Przykłady	Zastosowanie
Osobowe (podmiot)	I, you, he, she, it, we, they	Kto wykonuje czynność
Osobowe (dopełnienie)	me, you, him, her, it, us, them	Na kogo/co działa czynność
Dzierżawcze	my/mine, your/yours, his, her/hers	Czyje to jest
Zwrotne	myself, yourself, himself...	Czynność skierowana na siebie

Modal verbs (czasowniki modalne)

Czasownik	Znaczenie	Przykład
can	Umiejętność, pozwolenie	I can swim.
could	Przeszła umiejętność, uprzejma prośba	Could you help me?
must	Obowiązek, konieczność	You must wear a uniform.
mustn't	Zakaz	You mustn't use your phone.
should	Rada	You should study more.
have to	Obowiązek (zewnętrzny)	I have to get up early.
don't have to	Brak konieczności	You don't have to come.

Na egzaminie: Zwróć uwagę na różnicę między mustn't (zakaz) a don't have to (nie musisz, ale możesz).

First Conditional — okres warunkowy I

Struktura: If + Present Simple, will + bezokolicznik

Przykład	Tłumaczenie
If it rains, I will stay at home.	Jeśli będzie padać, zostanę w domu.
If you study hard, you will pass the exam.	Jeśli będziesz się uczyć, zdasz egzamin.

Częsty błąd: If it will rain — po „if" NIE stawiamy „will"!

Strona bierna (Passive Voice) — podstawy

Struktura: Subject + to be + past participle

Czas	Przykład aktywny	Przykład bierny
Present Simple	They make cars in Germany.	Cars are made in Germany.
Past Simple	Someone stole my bike.	My bike was stolen.

Na egzaminie strona bierna pojawia się głównie w tekstach do czytania — musisz ją rozumieć, niekoniecznie tworzyć.

Przyimki — mały element, duże znaczenie

Przyimki czasu

Przyimek	Kiedy	Przykład
at	Godziny, punkty w czasie	at 5 o'clock, at night, at the weekend
on	Dni, daty	on Monday, on 15th March, on my birthday
in	Miesiące, pory roku, lata, pory dnia	in January, in summer, in 2026, in the morning

Przyimki miejsca

Przyimek	Znaczenie	Przykład
in	Wewnątrz	in the box, in London
on	Na powierzchni	on the table, on the wall
at	W punkcie / miejscu	at school, at the bus stop
between	Między (dwoma)	between the bank and the shop
next to	Obok	next to the cinema
opposite	Naprzeciwko	opposite the park

Jak efektywnie ćwiczyć gramatykę?

1. Reguła 20/80

80% zadań egzaminacyjnych opiera się na 20% zagadnień gramatycznych. Skup się na: czasach (Present Simple, Past Simple, Present Perfect, Future), stopniowaniu przymiotników i czasownikach modalnych. To fundament.

2. Ćwicz w kontekście

Nie ucz się regułek na pamięć. Zamiast tego:

• Czytaj krótkie teksty i identyfikuj użyte czasy
• Pisz własne zdania z nową gramatyką
• Rozwiązuj zadania z arkuszy CKE

3. Używaj AI do natychmiastowego feedbacku

Tradycyjne ćwiczenia z kluczem odpowiedzi mówią Ci tylko, czy odpowiedź jest poprawna. AI tutor na TutLive wyjaśnia dlaczego odpowiedź jest poprawna lub błędna i podaje dodatkowe przykłady dostosowane do Twojego poziomu.

4. Notuj swoje błędy

Prowadź „dziennik błędów" — za każdym razem, gdy popełnisz błąd gramatyczny, zapisz:

• Błędne zdanie
• Poprawne zdanie
• Regułę, którą złamałeś

Przeglądaj dziennik raz w tygodniu. Zobaczysz wzorce w swoich błędach.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Jaka gramatyka jest na egzaminie ósmoklasisty?

Na egzaminie ósmoklasisty sprawdzana jest gramatyka na poziomie A2/A2+: czasy (Present Simple, Present Continuous, Past Simple, Present Perfect, Future Simple, going to), stopniowanie przymiotników, zaimki, przyimki, czasowniki modalne, there is/are, First Conditional i podstawy strony biernej.

Czy na egzaminie ósmoklasisty są pytania stricte z gramatyki?

Nie ma osobnej części „gramatyka". Znajomość gramatyki jest sprawdzana pośrednio — w zadaniach na funkcje językowe, rozumienie tekstów i wypowiedź pisemną. Dlatego ważne jest nie tylko znanie reguł, ale umiejętność ich zastosowania.

Które zagadnienie gramatyczne jest najtrudniejsze?

Według statystyk CKE, uczniowie najczęściej mają problemy z: Present Perfect (mylenie z Past Simple), czasownikami modalnymi (mustn't vs don't have to) i przyimkami (in/on/at). Regularne ćwiczenie tych tematów daje największy zwrot z inwestycji czasowej.

Ile gramatyki trzeba umieć, żeby dobrze zdać?

Opanowanie zagadnień wymienionych w tym artykule daje solidną bazę na 70-85% z egzaminu. Aby celować w 90%+, warto dodatkowo ćwiczyć rozumienie ze słuchu i wypowiedź pisemną — sama gramatyka to tylko jeden z elementów.

Podsumowanie

Gramatyka na egzaminie ósmoklasisty to ograniczony zestaw zagadnień, który da się opanować w 2-3 miesiące systematycznej nauki. Skup się na czasach, czasownikach modalnych i stopniowaniu — to fundamenty, na których opierają się niemal wszystkie zadania egzaminacyjne.

Potrzebujesz pomocy z konkretnymi zagadnieniami? Wypróbuj darmowego AI tutora na TutLive — wyjaśni każdą regułę, da Ci ćwiczenia na Twoim poziomie i sprawdzi Twoje odpowiedzi w czasie rzeczywistym.

---

Artykuł oparty na wytycznych CKE i analizie arkuszy egzaminacyjnych z lat 2019-2025.