Laboratorium chemiczne — mieszaj, co chcesz
Otwarta ława z trzema poziomami: od odczynników rozpoznawczych po pełną analizę kationów. Reguły pochodzą z tej samej tabeli rozpuszczalności, którą dostajesz na egzaminie.
Szkoła podstawowa · liceum · studia · działa w przeglądarce i na telefonie · bez logowania
Pełna analiza jakościowa na poziomie maturalnym · 21 odczynników
Sole metali
Odczynniki anionowe
Kwas i zasada
Metale (wrzuć do zlewki)
Wskaźniki (zbadaj odczyn)
Wybierz odczynnik, metal albo wskaźnik, a potem zlewkę.
Zlewka 1
—
Zlewka 2
—
Co zrobić
- 1Ustaw poziom: podstawowy do ćwiczeń rozpoznawczych, rozszerzony do matury, studia do pełnej analizy kationów.
- 2Kliknij odczynnik na półce, a potem zlewkę, do której chcesz go wlać.
- 3Dolej drugi odczynnik do tej samej zlewki i zobacz, co się stanie.
- 4Albo przygotuj coś osobno w każdej zlewce i przelej jedną do drugiej strzałką między nimi.
- 5Spróbuj wytrącić dwa różne białe osady i porównaj ich wygląd.
- 6Wlej kwas do węglanu sodu — zobaczysz, jak roztwór wykipi przez brzeg.
- 7Wytrąć wodorotlenek glinu, a potem dolej jeszcze wodorotlenku sodu.
- 8Wrzuć potas do wody i odsuń się — zapali się liliowym płomieniem.
- 9Do tej samej zlewki dodaj fenoloftaleinę: malinowa barwa dowodzi, że powstała zasada.
- 10Gdy nad roztworem zbiera się gaz, przyłóż płomień. Wodór szczeknie, a tlenek węgla(IV) go zgasi.
Jak rozpoznać osad
| Substancja | Wygląd | Co oznacza |
|---|---|---|
| AgCl | biały, serowaty | azotan(V) srebra + dowolny chlorek |
| BaSO₄ | biały, drobnokrystaliczny | chlorek baru + siarczan(VI) |
| PbI₂ | złocistożółty | azotan(V) ołowiu(II) + jodek potasu |
| Ag₂CrO₄ | ceglastoczerwony | azotan(V) srebra + chromian(VI) potasu |
| CuS | czarny | siarczan(VI) miedzi(II) + siarczek sodu |
| CO₂ | burzliwe musowanie | węglan sodu + kwas chlorowodorowy |
| H₂ | liliowy płomień nad wodą | potas wrzucony do wody |
| Cu | czerwonobrunatny nalot | cynk w roztworze soli miedzi(II) |
Jak pyta o to egzamin
Dysponujesz roztworami: chlorku sodu, siarczanu(VI) sodu i węglanu sodu, oraz odczynnikami: azotanem(V) srebra, chlorkiem baru i kwasem chlorowodorowym. Zaproponuj sposób rozróżnienia trzech pierwszych roztworów.
Pokaż wzorcową odpowiedź
Do każdej próbki dodaj kwas chlorowodorowy — musowanie wskaże węglan. Do pozostałych dwóch dodaj chlorek baru — biały osad wskaże siarczan(VI). W trzeciej próbce azotan(V) srebra da biały, serowaty osad chlorku srebra.
Wniosek
Ława nigdy nie zgaduje. Jeśli obie możliwe sole są rozpuszczalne, powie wprost, że nic nie widać — a jeśli zamiast strącania zachodzi reakcja utleniania i redukcji, powie, że to wykracza poza jej zakres, zamiast pokazać osad, którego nie ma.
Zachowaj swoje doświadczenia
Załóż darmowe kontoBez podawania karty. Doświadczenia zostają darmowe niezależnie od planu.
Najczęstsze pytania
Czy mogę mieszać dowolne odczynniki?
Tak, każdy z każdym. Wynik nie jest wpisany na sztywno — powstaje z tabeli rozpuszczalności, więc także pary, o których nikt nie pomyślał, zachowują się poprawnie.
Czy to nadaje się na studia, czy tylko do szkoły?
Poziom przełączasz na górze ławy. Na poziomie „Studia" dochodzą sole rtęci(II), bizmutu(III), cyny(II), chromu(III), niklu i manganu, a z nimi klasyczna analiza kationów — szkarłatny jodek rtęci(II), czarne siarczki metali ciężkich, galaretowate krzemiany. Reguły są te same, zmienia się tylko liczba butelek na półce.
Co się stanie, gdy nic nie zajdzie?
Laboratorium napisze wprost, że roztwór pozostaje klarowny i dlaczego — bo obie sole, które mogłyby powstać, są rozpuszczalne. To też jest poprawna odpowiedź na polecenie egzaminacyjne.
Dlaczego przy niektórych parach pojawia się komunikat o wykroczeniu poza zakres?
Bo nie każda reakcja jest wymianą partnerów. Jodek potasu z solą miedzi(II) daje reakcję utleniania i redukcji, a nie osad. Zamiast pokazać coś nieprawdziwego, laboratorium mówi, że tego nie rozstrzyga.
Czy osad może zniknąć?
Tak. Wodorotlenki glinu, cynku, chromu(III) i ołowiu(II) są amfoteryczne — w nadmiarze mocnej zasady roztwarzają się z powrotem. Dolej wodorotlenku sodu drugi raz, a zobaczysz to na własne oczy.
Czy można wrzucić sód albo potas do wody?
Tak i to jest chyba najlepszy powód, żeby robić to na ekranie. Potas zapala się natychmiast liliowym płomieniem, sód topi się w kulkę i biega po powierzchni. To pokaz, którego w klasie zwykle się nie robi ze względów bezpieczeństwa. Powstaje przy tym zasada — dodaj potem fenoloftaleinę, a roztwór zabarwi się na malinowo.
Jak sprawdzić, jaki gaz się wydzielił?
Przyciskiem „Przyłóż płomień" nad zlewką. Wodór spala się z charakterystycznym szczeknięciem, a tlenek węgla(IV) gasi płomień — to dwie klasyczne próby, których nie da się pokazać barwą.
Czy roztwór soli zawsze ma odczyn obojętny?
Nie i to jest częsta pułapka na egzaminie. Węglan sodu ma odczyn zasadowy, a chlorek glinu kwasowy, bo obie sole ulegają w wodzie hydrolizie. Sprawdź to wskaźnikiem — laboratorium liczy odczyn tak samo, jak robi się to na kartce.
Czy trzeba coś instalować?
Nie. Wszystko działa w przeglądarce, również na telefonie, i nie wymaga zakładania konta.